Vraag en antwoord
  • Wat is de definitie van cultuurhistorische waarden?

    De begrippen cultuurhistorie, cultureel erfgoed en cultuurhistorische waarden zijn containerbegrippen. Monumenten en archeologie maken er onderdeel van uit. De begrippen zijn tegelijkertijd veel breder. In algemene zin gaat het bij alle drie de begrippen om sporen uit het verleden in het heden, die zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn. Dat kunnen voorwerpen zijn in musea, archeologische vondsten, archieven, monumenten en landschappen. Maar ook de daaraan verbonden gebruiken, verhalen en gewoonten. Aldus wordt ook wel onderscheid gemaakt tussen het materieel en immaterieel cultureel erfgoed.

  • Hoe regel en borg je cultuurhistorische waarden wanneer er in afwijking van het bestemmingsplan wordt gebouwd?

    Bouwen in afwijking van het bestemmingsplan zal in situaties waarbij ook de bestemming wijzigt kunnen leiden tot een (integrale) herziening met als onderdeel daarvan herbestemming van een bestemmingsplan. In aanzet loopt dit traject wat betreft de inbreng van cultureel erfgoed vergelijkbaar aan het bestemmingsplanproces.
    In veruit de meeste gevallen zal het bouwen in afwijking met het bestemmingsplan worden geregeld via de omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Concreet gaat het daarbij om: Een omgevingsvergunning met ruimtelijke onderbouwing voor afwijken van het bestemmingsplan. Deze vergunning geldt ook voor bouwen waarbij of waardoor er tijdelijk van het bestemmingsplan wordt afgeweken.

  • Wat is de rol van welstands- en monumentencommissie in het samenspel tussen cultureel erfgoed en ruimte?

    De welstands- en/of monumentencommissie heeft primair een advies- en beoordelingstaak. Richting een bestemmingsplan kan de commissie gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen over de voorgenomen plannen. In een welstandsnota, erfgoedverordening of de regels van een bestemmingsplan kan de commissie een rol worden toegekend. Bijvoorbeeld bij de omgevingsvergunning voor bouwactiviteiten, verbouw en sloop van gebouwde monumenten. Maar ook in beschermde stads- en dorpsgezichten (zoals in Bergen en Appingedam), bij archeologische monumenten en bij de omgevingsvergunning met een ruimtelijke onderbouwing voor het afwijken van het bestemmingsplan.
    Het is belangrijk dat de deskundigheid van de commissie op het gebied van verschillende vakdisciplines gewaarborgd is. Daarom hebben VNG, Federatie Welstand en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een Handreiking Gemeentelijke Monumentencommissies opgesteld. De handreiking geeft aanbevelingen hoe de commissies professioneel kunnen functioneren. Daarbij is ook gekeken naar integratie van welstands- en monumentencommissies om een brede advisering over ruimtelijke kwaliteit te bevorderen.