Vraag en antwoord
  • Welke vergunning is nodig voor wijzigingen aan een rijksmonument?

    Voor het veranderen van een gebouwd rijksmonument of een bouwwerk binnen een beschermd gezicht is meestal een omgevingsvergunning nodig.

    Voor het verstoren van een archeologisch rijksmonument is altijd een monumentenvergunning nodig. Deze vergunning moet eerst zijn verleend voordat een omgevingsvergunning van kracht wordt voor een activiteit die (ook) een beschermd archeologisch rijksmonument raakt. Dit blijft gelden tot in 2019 de Omgevingswet in werking treedt. Over een omgevingsvergunning beslist de gemeente, De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent een monumentenvergunning

  • Wie beslist over de aanvraag voor een omgevingsvergunning?

    In bijna alle gevallen is het college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag dat beslist op een aanvraag voor een omgevingsvergunning.

    Uitzonderingen

    Er zijn enkele uitzonderingen:

    • Gedeputeerde Staten zijn bevoegd gezag voor de allergrootste milieu-inrichtingen.
    • De minister van Infrastructuur en Milieu is bevoegd gezag bij bepaalde milieu-inrichtingen met een militaire bestemming.
    • De minister van Economische Zaken is bevoegd gezag in geval van mijnbouwactiviteiten.
  • Binnen hoeveel tijd volgt er een besluit?

    Reguliere procedure

    Met de reguliere procedure krijgt de aanvrager binnen 8 weken een beslissing, met een maximale verlenging van 6 weken. Bij termijnoverschrijding volgt vergunningverlening van rechtswege.

    De reguliere procedure betreft vergunningaanvragen voor:

    • gemeentelijke en provinciale monumenten;
    • sloop binnen beschermde stads- en dorpsgezichten;
    • een aantal lichte ingrepen aan rijksmonumenten (waarover de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet adviseert).

    Uitgebreide procedure

    Bij deze procedure krijgt de aanvrager binnen 26 weken een beslissing. Een verlenging met maximaal 6 weken is mogelijk bij ingewikkelde of omstreden onderwerpen. Bij overschrijding van de termijn volgt geen vergunningverlening van rechtswege. Voor rijksmonumenten geldt de uitgebreide procedure.

    Bij de uitgebreide procedure treedt de vergunning in werking een dag na de afloop van de termijn voor het indienen van een beroepschrift (zes weken na bekendmaking van het besluit). Beroep schort de werking van de vergunning niet op. Opschorting kan alleen via de voorlopige voorziening.

  • Is een omgevingsvergunning altijd verplicht?

    Voor veel werkzaamheden aan een rijksmonument is een omgevingsvergunning verplicht. Een aantal (vaak) kleinere werkzaamheden is vergunningvrij. Informeer vooraf bij uw gemeente of doe de vergunningscheck bij het Omgevingsloket Online.

  • In welke fase wordt advies ingewonnen?

    Het bevoegd gezag kan advies vragen over de aanvraag om een omgevingsvergunning, of over het ontwerpbesluit op die aanvraag.

    Bij rijksmonumenten verdient het aanbeveling om de adviseurs al in te schakelen bij de aanvraag. Het bevoegd gezag kan dan alle adviezen meenemen in het ontwerpbesluit. Zo is de kans kleiner dat het ontwerpbesluit moet worden aangepast. En het bevordert de snelheid van de behandeling van de aanvraag.

  • Aan wie vraagt de gemeente advies?

    Voor rijksmonumenten vraagt het bevoegd gezag advies aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeentelijke monumentencommissie. Als het rijksmonument buiten de bebouwde kom ligt, mogen ook Gedeputeerde Staten adviseren. De adviestermijn bedraagt maximaal 8 weken. Deze gaat in op de datum van het adviesverzoek, mits alle relevante stukken zijn bijgevoegd.

    De Rijksdienst adviseert bij de volgende ingrepen aan een rijksmonument: (gedeeltelijke) sloop, ingrijpende wijziging, functiewijziging en reconstructie. Download de voorbeelden voor meer informatie.

    Voor gemeentelijke en provinciale monumenten staat in de desbetreffende verordening wie als adviseur is aangewezen.

  • In welke fase vindt vooroverleg plaats?

    De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geeft bij voorkeur in een vroeg stadium advies. De dienst kan op verzoek van de gemeente bij een vooroverleg aanwezig zijn, bijvoorbeeld bij een bouwplanoverleg of bij een steunpuntoverleg. Dat kan ook specialistisch advies zijn, zoals over kleur- en schilderingen, interieur, historisch glas, beton of duurzaamheidsmaatregelen.

  • Wie mag er allemaal een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit?

    Iedereen kan een zienswijze naar voren brengen op het ontwerpbesluit. Ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kan namens de minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap een zienswijze indienen. Dit staat los van de adviesbevoegdheid van de minister.

  • Wie voert de handhaving uit?

    Het bevoegd gezag, dus doorgaans de burgemeester en wethouders, houdt toezicht en voert de handhaving uit. Het zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning verrichten van een vergunningplichtige activiteit met betrekking tot een monument geldt als een economisch delict en is strafbaar gesteld in de Wet op de economische delicten.